(Adnkronos) – Ko te whakaaro ka taea e Ūropi te penapena i tana parepare mā te tono ki a Ukraine kia tuku i ana patu me te whakaae ki ngā tikanga a Moscow he hapa i roto i te kaute, he nui atu i te he i roto i te whakatau tōrangapū, i te whakatau matatika rānei. Mēnā ka whakakorea a Ukraine i ngā patu, ā, ka whakahaerehia e te kāwanatanga i raro i a Rūhia, ka whakawhānui ake i te mana hōia me te rautaki a Moscow ki ngā rohe o Pōrana, o Slovakia, me Romania.
Mā te mutunga o te pakanga ka puta he wā kore pumau, ka akiaki i ngā whenua Pākehā ki te haumi mō ngā tekau tau ki te aukati, te tiaki hau, ngā hanganga hōia, te mātauranga, me te tiaki rohe.
Kāore e taea e tetahi te mōhio mēnā ka arahi tētahi atu whakaekenga i te wikitoria o Rūhia, ahakoa he maha ngā tohunga me ngā ratonga matauranga e matapae ana i tētahi mahi whakahē a te Kremlin i ngā tau e haere ake nei hei whakamātautau i te mana o te Ture 5 a NATO.
Koinei te horopaki i whakaarohia, me ētahi atu, e Carlo Masala, he ahorangi i Te Whare Wānanga o Bundeswehr i Munich, i roto i tēnei uiuinga ki a Adnkronos i te Hui Lennart Meri.
I te tau 2024, kua tatau kē te Kiel Institute for the World Economy, mēnā ka mutu te āwhina a te Hauāuru, ā, ka anga whakamua a Rūhia i muri mai, ko ngā utu ōhanga mō Tiamana i roto i ngā tau e rima e whai ake nei ka tekau ki te rua tekau ngā wā teitei ake i ngā utu pupuri tautoko hōia mō Kiev.
He whakatau tata i runga i ngā whakapae o te rangahau, engari he mea whai hua hei wero i te whārite i waenga i te hua me te penapena.
Nā te mea, e mōhio ana tātou ki te roa me te utu nui o te wā i muri i te mutunga o te pakanga. Tirohia a Bosnia.
Tokowhā ngā Itari i mate i te tukinga o tētahi hērakapa CH-47 Chinook, i roto i te misioni EUFOR Althea a te Kotahitanga o Ūropi i te rohe o Brčko i Bosnia. Tekau mā tahi atu i whara.
E toru tekau mā tahi tau kua pahure mai i ngā Whakaaetanga o Dayton, i whiriwhiria i te Whiringa-ā-rangi 1995 i Wright-Patterson Air Force Base i Ohio e ngā Perehitini Slobodan Milošević, Franjo Tuđman, me Alija Izetbegović, i raro i te arataki a te kaitōrangapū o Amerika a Richard Holbrooke. I hainatia mana i Parī i te 14 o Tīhema, ā, i mutu ai te pakanga i mate ai te tata ki te kotahi rau mano me te miriona o ngā rerenga me ngā tāngata i peia atu.
He angitu nui te mahi tōrangapū i Dayton. Engari nā te whakaaetanga i taea ai te hohou i te rongo i whakapūmau i ngā wehewehenga iwi i roto i ngā umanga. I whakaritea a Bosnia kia rua ngā hinonga, ko te Federation of Bosnia-Herzegovina me te Republika Srpska, me te perehitinitanga tokotoru me te pūnaha uaua o te māngai me te whakakore.
Ko te anga ture i hangaia hei ārai i tētahi pakanga hou kua whakararu i te mahi noa a te kāwanatanga. Ko ngā taupatupatu wehewehe, ngā wero ki ngā umanga matua, me te ngoikore o te ao tōrangapū e hiahia tonu ana kia noho mai he ope taua o te ao.
Mai i te 2 o Hakihea, 2004, kua ārahi te Kotahitanga o Ūropi i te kaupapa whakatau i Bosnia, hei tango i te mana o NATO. Ko te Mahi EUFOR Althea, i whakamanahia e te Kaunihera Haumarutanga o te UN, kei roto i tēnei wā tata ki te 1.200 ngā hōia. Ko tana mahi he whakarite i tētahi taiao haumaru, he aroturuki i te whakatinanatanga o ngā āhuatanga hōia o ngā Whakaaetanga Dayton, me te tautoko me te whakangungu i ngā ope taua o Bosnia.
Ehara i te mea he tirotiro noa iho. He mana whakahaere tō Althea, ā, ka taea hoki te wawao mēnā ka heke te haumarutanga. Ka whakahaerehia e te ope taua ngā mahi whakangungu, ngā tirotiro haere, me ngā mahi tirotiro, ā, ka mau tonu te whakapā atu ki ngā mana whakahaere ā-rohe me ngā hapori.
He kawenga nui tā Itari. Mai i te 21 o Hānuere, 2026, ko te kaiārahi misioni ko Meia Tianara Maurizio Fronda. I mua, ko Althea te kaiārahi o tō tātou whenua i ngā tau 2005-2006 me 2008-2009. Mō te tau 2026, kua whakamanahia e te Paremata he ope taua ā-motu mō te 320 ngā hōia, me ngā rawa whenua me te rangi. Kei roto i te takoha a Itari ngā hōia e mahi ana ki te tirotiro me te kohikohi mōhiohio, ngā waeine hōia waewae, me ngā rawa Rererangi a te Ope Taua.
E whakaatu ana hoki te mahi tahi a te ope taua o Ūropi i roto i te mahi: kei te Uniana te kaiārahi tōrangapū, kei ngā whenua mema ngā hōia e whakaratohia ana, ā, ko tētahi wāhanga o ngā āheinga whakamahere me te whakahau ka whakamanahia mā roto i ngā whakaaetanga Berlin Plus me NATO.
Ki te kī kāore i a Ūropi tētahi pareparenga kotahi, he mea ngaro tēnei mō tētahi mea tūturu. Kua roa te Uniana e whakahaere ana i ngā mahi hōia ki tāwāhi. Haunga a Althea, kei te Moana-nui-a-Kiwa a Irini, ko te nuinga o te wā e whai wāhi ana ki te whakatinana i te aukati patu ki Libya; i te Moana Whero, ka tiakina e Aspides ngā kaipuke arumoni; i te Moana Iniana, ka whai wāhi a Atalanta ki te haumarutanga o ngā huarahi moana. Ka whakangungu a EUMAM Ukraine i ngā hōia o Ukraine.
He wāhi nui tā Itari i roto i ētahi o ēnei mahi, tae atu ki te whakahau rautaki a IRINI, kei Rōma tōna tari matua.
Nō reira, he misioni, he whakahau, me tētahi wheako whakahaere a Ūropi. Heoi, kāore i a ia he ope taua ā-motu, kāore hoki i a ia te mana motuhake e tika ana hei aro atu ki tētahi pakanga nui tuku iho ko ia anake. Ko te kaha tangata me ngā rauemi e whakawhirinaki ana ki ngā kāwanatanga ā-motu; he maha ngā āheinga nui e hono tonu ana ki a NATO me te Hononga o Amerika.
Kei runga i tēnei āputa i waenga i ngā kawenga kua riro mai me ngā āheinga e wātea ana, ka arotahi te kaupapa tiaki hou a Ūropi, me te kaupapa Haumaru 150 piriona euro i roto i ngā nama mō ngā haumitanga tahi me te hoko me te mahere whakarite hōia whānui mō te tau 2030 (i te tīmatanga i huaina ko "Rearm").
E whakaatu mai ana a Bosnia i ngā mea ka taea e Ūropi te whakatutuki, te tautoko i te kotahitanga, me te kawenga. Ko ngā pere poitūkohu a Rūhia e pā ana ki ngā tāone, ngā kura, me ngā hōhipera o Ūkareiniana e whakamahara mai ana i a tātou i ia rā ki te nui atu o ngā mea e tika ana kia taea e rātou te mahi.
He rerekē ngā hītori, ngā āhuatanga, me ngā kawenga o ngā pakanga e rua. Mā te take a Bosnia ka whakatikahia he hē o te māramatanga: ka taea e te whakaaetanga te whakamutu i ngā pakanga me te kore e aro ki ngā āhuatanga i puta ai aua pakanga.
I whakamanahia e Dayton a Bosnia mō ngā tau toru tekau mā tahi karekau he pakanga hou. He whakatutukitanga hītori tēnei. Heoi anō, neke atu i te rua tekau tau i muri i te whakawhiti i te kawenga mai i te NATO ki te Kotahitanga o Ūropi, e hiahiatia ana ngā ope taua o te ao hei whakarite i te pumau o te whenua.
Ko ngā Itari tokowhā i mate ki Brčko i whai wāhi atu ki tētahi misioni kua warewarehia e te nuinga o ngā whakaaro o te marea o Ūropi, ahakoa i whai hua tonu rātou i tēnā.
Me whakaaro anō hoki te hunga e whakaaro ana ki te tuku i a Ukraine i tēnei rā hei ara poto ki te rangimārie. Tērā pea e hiahiatia ana he whakamutu pakanga, he mea pai pea ngā whiriwhiringa. Engari ki te kore he taurangi pono, me te taurite pumau o te haumarutanga, ka tūpono te mutunga o te pakanga ki te neke i tōna utu ki ngā tau kei te heke mai, ki ngā rohe o ētahi atu whenua, me ngā whakatipuranga me tiaki i a rātou. Ka taea e ngā pakanga te mutu i roto i te rā kotahi. He tino onge ngā hua rautaki o aua pakanga.
-
ao/whenua ke
webinfo@adnkronos.com (Mohio Tukutuku)